Algemeen

Wat gebeurt er als kinderen de Boekenclub hebben afgerond? In dit verhaal kijken we naar de blijvende impact van leesplezier, structuur en zelfvertrouwen aan de hand van de ervaring van Kevser, een alumni Boekenclub-deelnemer en haar vader.

In 2025 bouwden we bij Stichting Proteas verder aan wat ons sinds de start drijft: Rotterdamse kinderen helpen om een sterke leesroutine op te bouwen. Afgelopen jaar was voor ons waarin we sterke fundering neerzette. Het was een jaar van groei, verdere professionalisering, verdieping en bijzondere momenten. We bereikten meer kinderen, breidden onze activiteiten verder uit en zagen opnieuw hoeveel verschil leesplezier, persoonlijke aandacht en inspirerende ervaringen kunnen maken.

Proteas-vrijwilligers in de schijnwerpers! Achter het succes van Stichting Proteas staan vrijwilligers die hun tijd en inspanning inzetten voor Rotterdamse kinderen. Zij begeleiden de Online Boekenclub, organiseren excursies en bouwen achter de schermen mee aan een blijvend groeiende stichting. Mary-Louise, Tamisha en Jenna doen dat ieder op hun eigen manier, met een eigen verhaal en motivatie. Marie-Louise: van leesbegeleider tot meebouwer achter de schermen Marie-Louise is inmiddels drie jaar betrokken bij Proteas. Ze begon bewust als leesbegeleider. “Ik heb één jaar meegelezen.” “Ik vond het belangrijk om dat zelf te ervaren, zodat je beter begrijpt hoe het werkt.” Ze begeleidde groep 7, die ze zag doorgroeien tot groep 8. Het was een energieke groep. “Het was hartstikke leuk.” “Je bouwt echt snel een band met de kinderen op.” Het afscheid van groep 8 staat haar nog helder bij. “De emotie die ik zelf voelde, maar ook wat ik bij hen zag, dat was zo mooi.” Dat moment bevestigde voor haar dat vrijwilligerswerk verder gaat dan organiseren of regelen. Naast het meelezen was Marie-Louise vooral actief als penningmeester en betrokken bij excursies. Ze maakte de groei van dichtbij mee. In het begin gingen begeleiders nog met eigen auto’s op pad. Later werd dat vervangen door professioneel busvervoer. Ze herinnert zich onder andere een bezoek aan het Douane Museum waar een speurtocht met speurhond de kinderen volledig meenam. Ook een kijkje achter de schermen bij MPO (Kinaxis) maakte indruk. “Je merkt dat als je kinderen prikkelt, ze echt geïnteresseerd zijn. Tamisha: impact maken met talent én met aandacht voor de kinderen Tamisha kwam bij Proteas terecht via het vrijwilligersplatform Zorgzaam010. Ze wilde graag iets met kinderen doen en meldde zich aan voor de Online Boekenclub. Door haar achtergrond als UX’er werd ze al snel betrokken bij de website en organisatorische werkzaamheden. “Ik vind het fijn dat ik de dingen kan doen waar ik goed in ben en dat het echt iets bijdraagt.”Naast haar werk achter de schermen ging ze mee als excursiebegeleider, onder andere naar het IHE Delft Institute for Water Education. Vooraf was ze nerveus. “Ik kende de kinderen nog niet, dus ik dacht: ga ik ze wel in toom kunnen houden?” Die spanning verdween snel toen ze merkte hoe makkelijk je via gedeelde interesses een band opbouwt. “Met een simpele vraag krijg je ze vaak weer helemaal terug in hun concentratie. ”Toen ze thuiskwam was ze moe, maar vooral voldaan. “Normaal zien leesbegeleiders drie kinderen in de Boekenclub. Nu zag je de hele club bij elkaar. Dan besef je dat het echt impact maakt.” Waar ze het meest trots op is, is de band die ze heeft opgebouwd. “Dat de kinderen me soms nog appen. Dan denk ik: oké, dit doet ertoe.” Jenna: excursiecoördinator die structuur bracht Jenna vervulde ongeveer twee jaar de rol van excursiecoördinator, naast haar studie die ze inmiddels heeft afgerond. Wekelijks besteedde ze enkele uren aan het plannen van uitstapjes, het regelen van vervoer en het maken van schema’s. “Ik was er twee à drie uur per week mee bezig. Dat was echt goed te combineren.” Wat haar het meest bijblijft, zijn de reacties van de kinderen tijdens excursies. Over een theatervoorstelling in Walhalla vertelt ze: “Ze waren helemaal overweldigd. “Daarna hadden ze zoveel vragen.” Ook een bezoek aan de dierentuin maakte indruk. “Ieder kind had een eigen passie voor een dier en kon daar uren over vertellen.”Ze leerde omgaan met onverwachte situaties. “Wat doe je als de buschauffeur te laat is? Of als er ruzie ontstaat? Met zo’n grote groep kan dat best een uitdaging zijn.” Samen maken zij het verschil voor Rotterdamse kinderen De kracht van Stichting Proteas zit in mensen zoals Marie-Louise, Tamisha en Jenna. In de uren die ze vrijmaken na werk of studie. In het meegaan op excursie, het bouwen aan een website of het begeleiden van een groep kinderen die ze zien opgroeien.En als je hen vraagt wat het oplevert, blijft het antwoord eigenlijk heel simpel. Zoals Jenna het zelf zegt: “De lach op een kindergezicht doet uiteindelijk het meest. Wil je ook bijdragen aan onze missie? Word vrijwilliger Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820 Doneer Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Doneer Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820

Van stil lezen naar hardop denken! Bij Stichting Proteas zetten we ons in voor taal- en leesontwikkeling die verder gaat dan techniek alleen. We willen dat kinderen lezen gaan ervaren als iets persoonlijks en waardevols. De Vertel eens-aanpak van Aidan Chambers helpt daarbij: door boekgesprekken centraal te zetten, wordt lezen een gezamenlijke activiteit waarin kinderen hardop leren denken, beter leren begrijpen en meer leesplezier ontwikkelen. Vertel eens van Aidan Chambers: boekgesprekken die leesplezier en leesbegrip vergroten Leesvaardigheid ontwikkelen bij kinderen gaat verder dan leren lezen. Even belangrijk is het leesplezier: de motivatie om een boek te pakken, erin te verdwijnen en erover na te denken. Een krachtige techniek die beide ondersteunt, is de Vertel eens-aanpak van Aidan Chambers. Deze aanpak laat zien hoe praten over boeken kinderen helpt om beter te lezen, dieper te denken en meer plezier te beleven aan lezen. De kern van de Vertel eens-aanpak is eenvoudig maar effectief: door samen over boeken te praten, ontdekken kinderen wat ze denken en voelen. Chambers zegt dat je je overtuigingen en ideeën ontwikkelt door ze hardop te verwoorden. Wanneer kinderen vertellen wat een verhaal met hen doet, krijgen ze niet alleen zelf meer inzicht, maar leren ze ook van de reacties van anderen. Dat maakt lezen een sociale en betekenisvolle activiteit.   Zo helpt Vertel eens kinderen beter lezen en dieper denken In boekgesprekken is er ruimte voor het delen van enthousiasme: wat vonden kinderen leuk aan het verhaal, welk personage sprak hen aan, of welke scène bleef hangen? Door positieve leeservaringen te delen, groeit de leesmotivatie. Tegelijk is het belangrijk dat kinderen ook mogen vertellen wat ze minder leuk of lastig vonden. Het delen van moeilijkheden, zoals een onduidelijk stuk of een ingewikkeld personage, laat zien dat worstelen met een tekst normaal is en onderdeel van het leesproces. De Vertel eens-aanpak voor beter leesbegrip en leesplezier Daarnaast stimuleert de aanpak het herkennen en delen van patronen. Kinderen leren verbanden leggen: zien ze overeenkomsten met andere boeken, herkennen ze terugkerende thema’s of typische verhaallijnen? Dit verdiept hun begrip en helpt hen om boeken op een meer analytische manier tot zich te nemen, zonder dat het leesplezier verloren gaat. Het Chambers-raamwerk biedt houvast door onderscheid te maken tussen drie soorten vragen.  Basisvragen richten zich op de eerste reactie: “Wat vond je ervan?” of “Wat viel je op?” Deze vragen zijn laagdrempelig en nodigen iedereen uit om mee te praten.  Speciale vragen gaan dieper in op de inhoud van het verhaal, zoals gebeurtenissen, personages en motieven.  Algemene vragen richten zich op bredere aspecten zoals stijl, genre, compositie of de auteur.  Samen zorgen deze vragen voor rijke gesprekken die aansluiten bij verschillende niveaus van leeservaring. Leescirkel en boekgesprekken: meer leesmotivatie met de Vertel eens-methode Een veelgebruikte werkvorm hierbij is de leescirkel, waarin kinderen in kleine groepen een boek bespreken. In zo’n veilige omgeving durven ze hun gedachten te delen, naar elkaar te luisteren en hun mening bij te stellen. Het resultaat is niet alleen een beter begrip van het boek, maar ook groei in taalvaardigheid, kritisch denken en zelfvertrouwen. Kortom: door praten centraal te stellen in het leesonderwijs, maakt de Vertel eens-aanpak lezen levendig, persoonlijk en verbindend. Het helpt kinderen om betere lezers te worden én om plezier te hebben in verhalen – en dat is misschien wel de belangrijkste winst. Klaar voor je eigen online boekenclub? Meld je aan Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820 Doneer Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Doneer Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820

Onderwijs vindt niet alleen plaats in het klaslokaal Vrijwilligers zijn de drijvende kracht achter Stichting Proteas. Eén van deze vrijwilligers is Ratna. Zij zet zich wekelijks in voor onze kinderen.  Vrijwilliger Ratna maakt wekelijks het verschil De vrijwilligers van Stichting Proteas zetten zich wekelijks in om een uurtje gezelligheid te cultiveren en een band op te bouwen met hun leesclub. Die inzet brengt veel voldoening: naast hun vaak niet-onderwijsgerelateerd werk krijgen zij de kans om een positieve impact te maken op de levens van de kinderen. Stichting Proteas werkt inmiddels met vijftien  leesvrijwilligers met het doel het leesplezier onder Rotterdamse kinderen te verhogen.  Het zijn kinderen die zich graag willen ontwikkelen en daarom met plezier elke week steevast aansluiten. Behalve het wekelijks uur lezen, discussiëren zij over het nieuws en praten ze bij over school, sport en wat hen bezighoudt. Het gezellig hebben en leren van elkaar staat dus centraal. Maar hoe pakken leesbegeleiders dat precies aan?  Begeleider Ratna is daar een mooi voorbeeld van. Naast haar werk als datawetenschapper maakt ze wekelijks vol enthousiasme een uur vrij voor haar groepje van drie. “Ik kan vrijwilligerswerk makkelijk inpassen in mijn drukke gezinsleven en mijn volle baan,” vertelt ze. Inmiddels werkt ze al meer dan zes maanden bij Proteas. Ratna komt uit een onderwijsgezin en krijgt als data-analist weinig de kans haar affiniteit voor kinderen te verkennen. Wat haar aanspreekt aan dit werk? De verantwoordelijkheid die ze voelt voor haar groep en de band die zij scheppen: “Ik zie in korte tijd de kinderen uit hun schulp kruipen en plezier krijgen in het lezen.”   Van leeplezier tot persoonlijke groei Voor het lezen begint, wordt er vaak eerst even bijgepraat over school, sport en alles wat de kinderen bezighoudt. “Wat er is gebeurd doordeweeks en wat we hebben gedaan,” vertelt een van hen. “We lezen dan ook KidsWeek over sport en kinderfilms,” voegt Amy toe. Daarna duiken ze samen in boeken als Dolfje Weerwolfje en Mees Kees. Het huidige groepje leest fanatiek in dat laatste boek, waarin de ondeugende meester voor herkenbare chaos zorgt in de klas. Ook een boek vol humor, iets wat goed aansluit bij de sfeer in de groep. Want gezellig is het zeker. “Als we klaar zijn met lezen, spelen we soms spelletjes zoals galgje,” vertelt Jayvin. Ratna zorgt ook buiten het leesuur voor bijzondere ervaringen. Zo organiseerde ze onlangs zelf een uitje naar de bioscoop. Ze leest nog maar kort mee, maar vindt het belangrijk om echt betrokken te zijn bij de levens van haar groep. En dat werpt zijn vruchten af. Haar groep is duidelijk enthousiast over haar begeleiding: “Juffrouw Ratna is niet streng en helpt ons juist wanneer we fouten maken. Een hele lieve juffrouw,” zegt een van hen. Ook Jabriella is enthousiast: “Je leert de wereld beter kennen en op school leer je ook sneller.” Na bijna zes maanden meelezen merkt ze al dat ze veel beter is gaan lezen. De kans op een bredere ontwikkeling lijkt voor sommige kinderen een verre droom. Tijdens een excursie naar Google leerden de kinderen gezamenlijk hoe een van de grootste techbedrijven ter wereld te werk gaat. Het bezoek maakte grote indruk: sommige kinderen gaven aan zichzelf te zien werken bij Google in de toekomst. Ratna: ”De kinderen zien bedrijven alleen maar van de buitenkant. Misschien zijn ze zich niet eens bewust van het feit dat die in Nederland gevestigd zijn. Dat meegeven is best waardevol, dat moet je niet onderschatten.“ Start ook als Ratna een Boekenclub Meld je aan Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820 Doneer Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Doneer Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820

Leesplezier is de sleutel tot gelijke kansen In hartje Rotterdam groeit een bijzondere stichting die leesplezier inzet als hefboom voor kansengelijkheid. Stichting Proteas, opgericht door Nathalie Cheu-Choi, bereikt inmiddels tientallen kinderen via online boekenclubs, excursies en een community van betrokken vrijwilligers. In dit interview vertelt Nathalie over het ontstaan, de impact en de toekomst van Proteas. Kun je kort uitleggen wat Stichting Proteas doet? Stichting Proteas is een Rotterdamse organisatie die zich inzet voor gelijke kansen voor kinderen. We doen dat door hun wereld en leesplezier te vergroten via online boekenclubs en excursies. Alles draait bij ons om taal, cultuur, zelfvertrouwen én plezier. In 2021 begon ik tijdens de coronaperiode met een klein leesclubje op een basisschool in mijn wijk in Rotterdam-West. Dat liep verrassend goed. Steeds meer kinderen wilden meedoen, ouders gaven hun kinderen op, en scholen reageerden enthousiast. Toen dacht ik: hier zit iets in. Vandaag de dag lezen we wekelijks met 45 kinderen. Wat maakt jullie aanpak zo bijzonder? We combineren structureel online lezen met af en toe een fysieke ontmoeting. Die formule werkt en is uniek. Kinderen bouwen zo thuis een leesroutine op. Het online element maakt het laagdrempelig, ook voor ouders en vrijwilligers die naast hun werk ook vaak een volle agenda hebben. Daarnaast organiseren we excursies naar bijvoorbeeld musea of bedrijven. Zo zien de kinderen en vrijwilligers elkaar regelmatig fysiek. Wat maakt jullie aanpak zo bijzonder? We combineren structureel online lezen met af en toe een fysieke ontmoeting. Die formule werkt en is uniek. Kinderen bouwen zo thuis een leesroutine op. Het online element maakt het laagdrempelig, ook voor ouders en vrijwilligers die naast hun werk ook vaak een volle agenda hebben. Daarnaast organiseren we excursies naar bijvoorbeeld musea of bedrijven. Zo zien de kinderen en vrijwilligers elkaar regelmatig fysiek. Wat voor uitstapjes organiseren jullie voor de kinderen? We organiseren vier keer per jaar excursies naar culturele of educatieve plekken zoals musea, bibliotheken en bedrijven. Onlangs waren we nog bij Google. Dat was indrukwekkend – voor de kinderen, maar ook voor de vrijwilligers. De excursies vergroten het wereldbeeld van de kinderen en laten ze dromen over wat er mogelijk is, ook gewoon in hun eigen stad. Wie probeert Stichting Proteas voornamelijk te bereiken?  Onze doelgroep zijn Rotterdamse kinderen van 8 tot 12 jaar uit kwetsbare wijken die gebaat zijn bij extra leesaandacht. Vaak wordt thuis weinig gelezen en liggen er geen boeken op de plank. Scholen kiezen de kinderen zorgvuldig uit; zij weten het beste wie extra ondersteuning nodig heeft. Wat is de rol van vrijwilligers in jullie programma? Vrijwilligers zijn de ruggengraat van onze organisatie. Elke week lezen ze online met hun groepje kinderen. Dat vraagt veel commitment, maar het geeft ook ontzettend veel terug. Vrijwilligers voelen zich echt verbonden met hun kinderen, en de kinderen met hen. Die wederzijdse band is goud waard. De motivatie onder vrijwilligers is bijzonder: ze bouwen direct een band op met hun groepje en blijven enorm betrokken. Ze leren de kinderen echt kennen: hun verhalen, dromen en wat er thuis gebeurt. De kinderen kijken echt naar hen uit. Dat geeft onze vrijwilligers veel voldoening. Met welke organisaties werken jullie samen? We werken nauw samen met scholen voor het selecteren van kinderen, en met bedrijven voor sponsoring en excursies. Bedrijven kunnen bijvoorbeeld een boekenclub sponsoren of een workshop geven. Daarmee leveren ze directe impact op de kansengelijkheid van Rotterdamse kinderen, én geven ze invulling aan hun maatschappelijke doelen. Wat zijn jullie plannen en dromen voor de toekomst?  We willen meer impact maken. Zowel door groei als uitbreiding van het programma. Vanaf volgend jaar krijgen alle kinderen een bibliotheekabonnement en willen we hen actief stimuleren om boeken te lenen – ook met hun broertjes of zusjes. Daarnaast starten we een voorleesprogramma voor ouderen in zorgcentra, en gaan we workshops organiseren in buurthuizen. Ook komen er leesfestivals met gratis tweedehands kinderboeken. Zo bouwen we aan een bredere leescultuur in de stad. Mijn droom is dat Stichting Proteas op een dag overbodig is, omdat alle kinderen een goede leesvaardigheid hebben en zo alle kansen krijgen die ze willen. Tot die tijd hoop ik dat we dé naam worden in Rotterdam als het gaat om thuisleesplezier. Ik hoop dat kinderen uit zichzelf naar de bibliotheek gaan, dat vrijwilligers trots zijn op hun werk bij ons, en dat bedrijven onze samenwerking als betekenisvol ervaren. Wat maakt je het meest trots als je terugkijkt op de afgelopen jaren? Dat we als groep enthousiaste vrijwilligers zijn gegroeid tot een serieuze organisatie. We lezen wekelijks met 45 kinderen, hebben 15 leesvrijwilligers en 10 mensen achter de schermen. Maar vooral ben ik trots op de impact: kinderen die met meer zelfvertrouwen lezen, boeken in huis halen, en zelfs na afloop van hun tijd bij ons nog blijven lezen. Dan weet je: het werkt. Klaar voor je eigen online boekenclub? Meld je aan Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820 Doneer Wij helpen kinderen in Rotterdam met de kracht van lezen. Doneer Bankrekening: NL05 RABO 0351 1300 71 KVK: 76724190RSIN: 860777820